Yaşar Kemal, Van'daki Akdamar Kilisesi'nin yıkım ve kurtuluş hikayesini anlatıyor? İşte "Akdamar Kilisesi’nin kurtuluş günü 25 Haziran 1951 günüdür" dediği o anlatımı...

Evrensel değer ve kalem Yaşar Kemal'in, Akdamar Kilisesi'nin yıkımını durdurduğunu biliyor muydunuz? "Yaşar Kemal kendini anlatıyor" kitabında var... İşte Yaşar Kemal'in anlatımıyla Akdamar Kilisesi'nin hikayesi:

"Tuğdan vapura bindim. Van’a gidiyordum. Gönderdiğim röportajlar gazetede yayımlandı mı, ya da yayımlanmadı mı bilemiyorum. Geminin güvertesinde bir subay oturuyordu, yakasından da yılan vardı. Anladım ki doktor.

Doktorun yanında da bir tomar Cumhuriyet, belki yirmi tane. Gazeteyi açmış okuyordu ki, adımı gördüm. Bendeki sevinci tahmin edin bakalım.
Hemen doktorun yanına koştum, heyecanla, 'Gazetenize bakabilir miyim yüzbaşım?' diye sordum.
Yüzbaşı heyecanıma şaşırdı.
İşi anlattım.
'Siz Yaşar Kemalsiniz değil mi?' dedi.
'Evet' dedim.
Gönderdiğim tüm röportajlar 'Anadolu Notları' başlığı altında çıkmıştı. Hepsini okudum.

yasar kemal

Yüzbaşı okumuş, kültürlü bir insandı. Benim heyecanıma şaşkınlıkla bakıyordu. Yüzbaşıya heyecanımın sebebini anlatmak zorunda kaldım. Eğer röportajlarım yayınlanmasaydı, Erciş’teki akrabalarımın yanına gidecek, orada arzuhalcilik yapacak, Cumhuriyet'e borcumu ödeyecektim. Bir de gazeteciliğe ilk adımımı atmıştım. Sanırım bu işi artık tutturacaktım.
Yüzbaşı 'Şu talihe bakın' dedi. 'İyi ki sizinle karşılaştık. Burada Akdamar Adasında Ermenilerden kalma bir kilise var. Bir yapı başeseri. Bugünlerde bunu yıkıyorlar. Yarın sizi oraya götüreceğim. Bu kilise bu toprakların eseri, isterse Ermeniler yapmış olsun. İnsanlığın malı, kim yaparsa yapsın. Bana ve ülkemize yardım edebilir misiniz?'
'Çok yeni bir gazeteciyim, elimden ne gelir ki...'
Bir de çekiniyorum. Böyle işlere karışırsam geçmişim ortaya çıkar, başladığım işten daha başlamadan olurum, diye.

NADİR NADİ'YE TELEFON

Bir ikindi üstü Van iskelesinde gemiden indik, yüzbaşı Dr. Operatör Cavit Bey beni Van’ın tek oteline götürdü. Yarın buluşmak üzere ayrıldık. Yüzbaşı sabahleyin erkenden geldi beni almağa. Akdamar Adası’na gidecektik. Bizim o zamanki Van muhabirimiz İlyas Kitapçıydı. Altmış yaşlarında olgun, güzel düşünceli bir kişiydi. Yüzbaşıyla önce onu görmeye gittik, o, kilise üstüne daha kötü şeyler anlattı, elinden geleni de gelmeyeni de yapmış, bir türlü yıkımın önüne geçemiyormuş. Vali de çok iyi, şair bir kişiymiş ya emir almış, hiçbir şey yapmıyormuş.
İlyas Bey, bana, 'Nadir Nadi’ye telefon edelim, bizi anlar durdursa durdursa bunu Nadir Bey durdurabilir' diye bir düşünce attı ortaya.
Nadir Beye (fotoğraftaki) telefon edip, sorunu ona anlattım.

nadir nadi

Doktorla Akdamar Adası’na doğru yola çıktık. Van Gölü de büyülü bir suydu. Andan ana rengi değişiyordu. Küçük bir kayıkla adaya çıktık. Kiliseye daha sıra gelmemişti ya, kilisenin yakınındaki küçücük şapeli hemen hemen yıkmışlardı.
Yüzbaşı 'Ben gelinceye kadar, bu kiliseye bir kazma bile vurmayacaksınız. Ben valiye gidiyorum' diye buyurdu.
İşçiler hazır ola durdular. İşçilerin başı; 'baş üstüne komutanım' dedi. Van’a geldik. Cumhuriyet’e telefon açtık. O gün akşama kadar bekledik, telefon açılmadı. Ertesi gün gene erkenden gazeteye telefon açtık. Birkaç saat sonra Nadir Bey karşımızdaydı. Olayı yüzbaşından öğrendiğim kadarıyla anlattım.

MİLLİ EĞİTİM BAKANININ TELGRAFI

Nadir Bey; 'Üzülmeyin. Avni Bey bu işi halleder. Onu iyi tanıyorum, uygar bir kişidir" dedi. Avni Başman o yıl Milli Eğitim Bakanıydı.
İki gün sonra İlyas Kitapçı, yüzbaşı Dr. Operatör Cavit Beyle otelime geldiler. Sevinç içindeydiler. Avni Başman Valiye yıkımı durdurmaları için telgraf çekmiş.
Akdamar Kilisesi’nin kurtuluş günü 25 Haziran 1951 günüdür."

akdamar kilisesi van

Fransız berduşun Yaşar Kemal’le ilgili şoke eden cümlesi nedir?

Yaşar Kemal'i ağlatan iki olay nedir?

Yaşar Kemal’in sanat anlayışı nasıldır?

Yaşar Kemal’in okurlarına vasiyeti nedir?

Yaşar Kemal, Bozkırın Tezenesi'ni nasıl anlatmıştır?

Rıfat Ilgaz'ın Yaşar Kemal ve Aşık Veysel’le ilgili sözü nedir?

Yaşar Kemal kimdir?

Bi'SORU DAHA?