Dinamiti bulan servet sahibi olan ancak “Bana kalsa tüm silahları cehenneme yollardım, silahların ait olduğu yer orasıdır” diyen bir kimyager...

Alfred Nobel, adına her yıl ödüller verilen önemli kişilik... Nobel, Stockholm’de 1833’te doğdu. Babası büyük inşaatlarda, kayaları parçalamak için gereken patlayıcılar konusunda uzmandı. Nobel bebek iken, iflas eden babası Rusya’ya çalışmaya gitti. Rus ordusuna makine ve mayın üreterek zengin oldu.

 

Dinamitin patenti...

Alfred Nobel, doğa bilimleri, dil ve edebiyat alanında iyi eğitim aldı. 17 yaşında iken Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca dillerini çok iyi konuşuyordu. Babası onu kimya alanında gelişsin diye, Almanya, ABD ve Fransa’ya yolladı. Nobel Paris’i sevdi ve özel bir kimya laboratuvarında çalıştı. Paris’te İtalyan kimyacı A. Sobrero, Nobel’in hayatını değiştirdi. Çünkü Sobrero ona, yeni keşfettiği “nitro-gliserin” adlı patlayıcıyı tanıttı. Bu olay hem onun için hem de insanlık için bir dönüm noktasıydı.

Nobel, nitrogliserini yol, tünel, baraj inşaatlarında kullanacaktı. Nitrogliserin üretim sırasında kazara patladığı için yeni yöntemler araştırıyordu. Nobel, Stockholm’de nitrogliserin üretimine başladı. 1864’te tesisteki patlamada bir kardeşi ve bazı işçiler öldü. Bu nedenle, patlayıcının Stockholm ve çevresinde üretilmesi yasaklandı. Nobel, patlamalar ve can kaybına rağmen devam etti. Ve Nobel 1867’de dinamitin patentini aldı.

Dinamit ile birlikte hava kompresörü ile çalışan kırıcı ve delici cihazlar, Panama Kanalı gibi inşaatları kolaylaştırdı. Nobel dünyanın pek çok kentinde dinamit fabrikaları kurdu. Fabrikaların 20 ülkedeki toplam sayısı 90’a ulaştı.

 

Victor Hugo'nun Nobel yorumu

Nobel, Paris’te yaşayan bir milyonerdi, ama iş nedeniyle yaşamı yollarda geçiyordu. Tanınmış yazar Victor Hugo, onun için “Nobel, Avrupa’nın en zengin boşta gezeridir” demişti. Çok sayıda ülkede ev aldı ve hepsinde kimya laboratuvarı kurdu. Farklı alanlarda yeni buluşlar yaptı ve toplam 355 patent aldı.

 

Alfred Nobel yalnızlığı severdi ve hiç evlenmedi. 43 yaşına geldiğinde  ani bir kararla gazeteye verdiği ilanda “Zengin, iyi eğitimli beyefendi, sekreter ve ev yöneticisi olmak isteyen olgun ve dil bilen bir bayan arıyor” yazıyordu. Bu ilana, Avusturya’lı Kontes B. Kinsky başvurdu ve işe alındı. Kısa bir süre sonra Kontes, Avusturya’ya döndü ve bir Kont ile evlenerek B. von Suttner adını aldı. Nobel, fikirlerine saygı duyduğu Kontes ile arkadaşlığını yıllarca sürdürdü. Kontes, savaş karşıtı idi ve “Silahları Bırakın” adlı bir de kitap yazdı. Barışa ve bilime katkı yapanları ödüllendirmek amacıyla Nobel’i, servetini bağışlamaya ikna ettiği söylenir. Ki o Kontes, 1905’te Nobel Barış Ödülü kazandı.

Nobel ödülleri

Nobel’in kardeşi Ludwig ölünce, bir gazete yanlışlıkla “Alfred Nobel öldü” diye yazdı. Haberin içeriğinde Nobel, “sayısız insanın ölümüne neden olarak zenginleşen kişi” diye tanımlanmıştı. Bu tanımlama onu çok yaraladı ve vasiyetnamesini değiştirdi. Servetinin % 94’ünün, Nobel Ödülü dağıtmak amacıyla, vakfa devredilmesini vasiyet etti. Yakınlarına “Bana kalsa tüm silahları cehenneme yollardım, silahların ait olduğu yer orasıdır” diyen Nobel adına her yıl Kimya, Fizik, Tıp, Edebiyat ve Barış konusunda en önemli katkıyı yapan kişilere ödüller veriliyor.

Bi'SORU DAHA?

Nazım Hikmet ile Sabahattin Ali’nin tanışması nasıl olmuştur?

“Bir gün dergi redaksiyonuna kısa boylu, gözlüklü bir genç geldi. Almanca bildiğini, hikayeler yazdığını söyledi ve onlardan birini bıraktı, çıktı”...

Batan gemide adam eşini neden ölüme terk etmiştir?

Gemi, denizin ortasında aniden batmaya başlar. Gemideki bir çift cankurtaran botuna yaklaşırken sadece bir kişilik yer kaldığını görür. Adam eşini...

Bangladeşli emekçi İdris'in hikayesi nasıldır?

İşini çocuklarından sakladı... Onların okuması için çok büyük fedakarlıklar yaptı. Kızının üniversiteye giriş parasını son gün ayarlayamadı. İşte...

Kazan dairesinde başlayan başarı hikayesi nasıldır?

Girişimciliğe çok güzel bir örnek! İstanbul'a okumak için giden ve otelde kalan genç öğrencinin hikayesi...

Kanuni'nin mimarlara uyguladığı bilye testi nasıldır?

Kanuni Sultan Süleyman, Mimar Sinan'ı çekiştiren ve kıskanan mimarları nasıl bir teste sokar? Kanuni'nin Mimar Sinan'la ilgili sözü nedir?

Delinin Allah'tan isteği nedir?

Hayatta kalmak için dilenen deliye birisi "Allah versin" demiş ve ona nasıl ulaşacağını sorduğunda da "Mektup yaz" cevabını almış. İşte sonrası...

Babanın oğluna uyguladığı dostluk testi nedir?

Baba oğluna kaç dostu olduğunu sorar. Oğlu yüzlerce olduğunu söyler. Baba bunu test etmek ister. İşte sonuç...

Avcılık mı? Hayvan sevgisi mi?

Taşrada büyüyen ve 20’sinde İstanbul Üniversitesi’ne kayıda gelen bir Anadolu çocuğunun meydanda gördüğü bir olayı ve çıkarımlarını anlatacağız bu...