Cülus bahşişinin tarihteki anlam ve önemi nedir? Kaç çeşit cülus bahşişi vardır? Cülus bahşişi herkese eşit mi verilirdi? İlk Cülus bahşişi ne zaman verilmiştir?

Cülus bahşişi, Osmanlı döneminde yapılan bir uygulamadır. Padişah tarafından dağıtılan paraya “Cülus” isminin verilmesinin nedeni padişahın kılıç kuşanıp tahta çıktığı törenden (cülus) gelir.
Padişahın ölümü veya tahttan indirilmesi üzerine tahta geçen yeni padişah tarafından askerler ve memurlara verilen hediyenin adıdır.

İki çeşit cülus bahşişi vardır.
Birisi bir defaya mahsus verileni.
Diğeri ise askerlerin ulufelerine zam yapılmasıyla gerçekleştirileni.

CÜLUS BAHŞİŞİ ÜCRETLERİ NE KADARDI?

Tahta çıkan padişahın "kullarımın bahşiş ve terakkileri makbulumdur" şeklindeki karar ve bu kararın açıklanmasını askerin işitmesi kuraldır.
Cülus bahşişi askeri sınıflara göre farklılık gösterir.

Yeniçeriler üçer bin
Sipahiler biner
Acemi oğlanları ikişer
Cebeciler ve topçulara biner akçe,
Memurlardan sadrazama otuz bin,
Müderrislere üç bin,
Defterdara yirmi bin,
Nişancıya otuz bin,
Reisülküttaba yedi bin akçe cülus bahşişi verilir.

CÜLUS BAHŞİŞİ NE ZAMAN KANUNLAŞTI?

Osmanlı’da ilk cülus bahşişi I.Murad’tan sonra tahta geçen Padişah Yıldırım Beyazid tarafından kapıkulu askerlerine verilir. Ki bu son padişah Vahdettin’e kadar devam eder. Cülus bahşişinin kanunlaşması (cülusiye-ödenek) ise Fatih Sultan Mehmed zamanında olur. Ne kadar ödeneceği konusundaki netlik ise Yavuz Sultan Selim dönemine denk gelir.
Zaman zaman askerlerin cülus bahşişi alabilmek adına padişah değişimini istediği dönemler bile olur.

NOT: Cülus törenleri Eyüp Sultan Caminin arkasındaki Cülus yolunda yapılır.

Yavuz Sultan Selim küpe taktı mı?

Fatih Sultan Mehmet kaç yaşında padişah oldu, kaç dil biliyordu?

Yavuz Sultan Selim’in İran Şahına verdiği ders nedir?

Fatih Sultan Mehmet’e göre bir şehir için en önemli 3 yapı nedir?

Fatih Sultan Mehmet’in 'elinin kesilmesi' davası nasıldır?

Osmanlı’da maymunlar neden idam edildi?

Osmanlı’da evlerin kapılarında neden iki tokmak bulunurdu?

Bi'SORU DAHA?