"Baklayı ağzından çıkarmak" Cahit Sıtkı Tarancı'nın kaleminden de "Bırak muamma konuşmayı / Çıkar ağzından baklayı" dizeleri ile dökülmüştür. Gelelim deyimin hikayesine...

TDK'ya göre

Açık söylemekten kaçındığı bir sorunu sonunda açıklamak anlamına gelir bu deyim.

Gelelim hikayesine

Vaktiyle çok küfürbaz bir adam yaşarmış. Zamanla kendine yakıştırılan küfür bazlık şöhretine tahammül edemez olmuş.

Soluğu bir tekkede almış ve durumu tekkenin şeyhine anlatıp sırf bu huyundan vazgeçmek için dervişliğe soyunmaya geldiğini söylemiş. Şeyh efendi bakmış, adamın niyeti halis, geri çevirmek olmaz, matbahtan bir avuç bakla tanesi getirtmiş. Bunlara okuyup üfledikten sonra yeni dervişe dönüp tembih etmiş:
- Şimdi bu bakla tanelerini al. Birini dilinin altına, diğerlerini cebine koy. Konuşmak istediğin vakit bakla diline takılacak, sende küfür etmeme isteğini hatırlayıp o an da söyleyeceğin küfürden geçeceksin. Bakla ağzında ıslanıp da erimeye başlayacak olursa cebinden yeni bir baklayı dilinin altına yerleştirirsin.

baklayi agzindan cikarmak deyiminin hikayesi nasildir

Adam, şeyhin dediği gibi tekkede kalıp kendini kontrol etmeye başlar. Bu arada şeyh efendi de bir yere gidince onu yanından ayırmamaktadır. Yağmurlu bir günde şeyh ile derviş bir sokaktan geçerlerken bir evin penceresi hızla açılır ve gençten bir kız çocuğu başını uzatarak,
- Şeyh efendi, biraz durur musun? deyip pencereyi kapatır. Şeyh efendi söyleneni yapar, illa yağmur sicim gibi yağmaktadır. Sığınacak bir saçak altı da yoktur.

Üstelik niçin durdurulduğunu henüz bilmemektedir ve kız da pencereden kaybolmuştur. Bir ara evin kapısına varıp kızın ne istediğini sormak geçer içinden ve tam kapıya yöneleceği sırada kız tekrar pencerede görünür ve,
- Şeyh efendi, der, birkaç dakika daha bekleseniz...

Şeyh içinden "lahavle" çekse de denileni yapmamak tarikat adabına mugayir (aykırı) olduğundan biraz daha beklemeyi göze alır. O sıra da küfürbaz derviş kendi kendine söylenmeye başlamıştır. Yağmurun şiddeti gittikçe artmakta, bizimkiler de iliklerine kadar ıslanmaktadırlar. Nihayet pencere üçüncü kez açılır ve kız seslenir:
- Gidebilirsiniz artık!..
Şeyh efendi merak eder ve sorar:
- İyi de evladım bir şey yok ise bizi niçin beklettin?
- Efendim, der kız, elbette bir şey var, sizi sebepsiz bekletmiş değiliz. Tavuklarımızı kuluçkaya yatırıyorduk. Yumurtaları tavuğun altına koyarken bir kavuklunun tepesine bakılırsa piliçler de tepeli olur, horoz çıkarmış. Annem sizi geçerken gördü de yumurtaları kuluçkaya koydu.
Münasebetsizliğin bu derecesi üzerine şeyh efendi,
- Ulan derviş, der, çıkar ağzından baklayı...

Bi'SORU DAHA?

IPARD’ın açılımı nedir?

Avrupa Birliği (AB) kısaltmaları kategorisinde yer alır... Yardım aracı olan IPARD'ın tam olarak anlamı, açılımı, amacı ve süreci ise şöyledir...

Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı nereden geliyor?

Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı var mıdır? İstanbul Yemiş İskelesi'nde neler olmuştur? Yeniçeri, Rum ve kahveci arasında yaşananlar nelerdir?

Kuzine nedir?

Yöresel gibi görünen ancak Türkiye genelinde bilinen ve bugünlerde kullanımı neredeyse kalmayan Kuzine neye denir?

Karabük'ün il olma süreci nasıldır?

Safranbolu’nun Öğlebeli Köyü’nün bir mahallesiyken Türkiye’nin 78. ili haline gelmiştir. Karabük’ün il olmasının tarihi sürecine ve sanayinin...

Hariçten gazel okumak ne demektir?

Bir konu hakkında konuşurken olay ve konuyla alakalı olmayan birisi devreye girer ve başlar anlatmaya... Ve hariçten gazel okuyor yakıştırması...

Ne dolaplar çeviriyorsunuz sözü nereden gelmektedir?

Kişilerin gizli işler çevirmesine denen “Ne dolaplar çeviriyorsun” sözünün hikayesi konusunda çeşitli rivayetler vardır... Tarihi 1800’lü yıllara...

Hangi il kaç milletvekili çıkaracak?

Türkiye 24 Haziran 2018'de seçime gidiyor. YSK'ya (Yüksek Seçim Kurulu) göre hangi il kaç milletvekili çıkarabilecek? Hangi illerde sayı arttı,...

AÇEV'in açılımı nedir?

AÇEV ne zaman ve nasıl kuruldu? AÇEV'in kilometre taşları nelerdir? AÇEV'in açılımı ve kısa genel bilgileri...