Baklayı ağzından çıkarmak deyiminin hikayesi nasıldır?

"Baklayı ağzından çıkarmak" Cahit Sıtkı Tarancı'nın kaleminden de "Bırak muamma konuşmayı / Çıkar ağzından baklayı" dizeleri ile dökülmüştür. Gelelim deyimin hikayesine...

TDK'ya göre açık söylemekten kaçındığı bir sorunu sonunda açıklamak anlamına gelir bu deyim.

Vaktiyle çok küfürbaz bir adam yaşarmış. Zamanla kendine yakıştırılan küfür bazlık şöhretine tahammül edemez olmuş. Soluğu bir tekkede almış ve durumu tekkenin şeyhine anlatıp sırf bu huyundan vazgeçmek için dervişliğe soyunmaya geldiğini söylemiş. Şeyh efendi bakmış, adamın niyeti halis, geri çevirmek olmaz, matbahtan bir avuç bakla tanesi getirtmiş. Bunlara okuyup üfledikten sonra yeni dervişe dönüp tembih etmiş:

- Şimdi bu bakla tanelerini al. Birini dilinin altına, diğerlerini cebine koy. Konuşmak istediğin vakit bakla diline takılacak, sende küfür etmeme isteğini hatırlayıp o an da söyleyeceğin küfürden geçeceksin. Bakla ağzında ıslanıp da erimeye başlayacak olursa cebinden yeni bir baklayı dilinin altına yerleştirirsin.

Adam, şeyhin dediği gibi tekkede kalıp kendini kontrol etmeye başlar. Bu arada şeyh efendi de bir yere gidince onu yanından ayırmamaktadır. Yağmurlu bir günde şeyh ile derviş bir sokaktan geçerlerken bir evin penceresi hızla açılır ve gençten bir kız çocuğu başını uzatarak,

- Şeyh efendi, biraz durur musun? deyip pencereyi kapatır. Şeyh efendi söyleneni yapar, illa yağmur sicim gibi yağmaktadır. Sığınacak bir saçak altı da yoktur. Üstelik niçin durdurulduğunu henüz bilmemektedir ve kız da pencereden kaybolmuştur. Bir ara evin kapısına varıp kızın ne istediğini sormak geçer içinden ve tam kapıya yöneleceği sırada kız tekrar pencerede görünür ve,

- Şeyh efendi, der, birkaç dakika daha bekleseniz...

Şeyh içinden "lahavle" çekse de denileni yapmamak tarikat adabına mugayir (aykırı) olduğundan biraz daha beklemeyi göze alır. O sıra da küfürbaz derviş kendi kendine söylenmeye başlamıştır. Yağmurun şiddeti gittikçe artmakta, bizimkiler de iliklerine kadar ıslanmaktadırlar. Nihayet pencere üçüncü kez açılır ve kız seslenir:

- Gidebilirsiniz artık!..

Şeyh efendi merak eder ve sorar:

- İyi de evladım bir şey yok ise bizi niçin beklettin?

- Efendim, der kız, elbette bir şey var, sizi sebepsiz bekletmiş değiliz. Tavuklarımızı kuluçkaya yatırıyorduk. Yumurtaları tavuğun altına koyarken bir kavuklunun tepesine bakılırsa piliçler de tepeli olur, horoz çıkarmış. Annem sizi geçerken gördü de yumurtaları kuluçkaya koydu. Münasebetsizliğin bu derecesi üzerine şeyh efendi,

- Ulan derviş, der, çıkar ağzından baklayı...

Fiyasko ne demektir? Fiyasko ne demektir?
03 May 2016 00:48 - bilirkişi
Kadeh tokuşturmanın anlamı nedir? Kadeh tokuşturmanın anlamı nedir?
04 Eyl 2016 15:05 - bilirkişi
TDK’nın açılımı nedir? TDK’nın açılımı nedir?
09 Mar 2016 22:13 - bilirkişi
Yavşak ne demektir? Yavşak ne demektir?
15 Nis 2016 07:51 - bilirkişi
Karabük nasıl il olmuştur? Karabük nasıl il olmuştur?
10 Şub 2017 21:49 - bilirkişi
Makyavelizm ne demektir? Makyavelizm ne demektir?
03 May 2016 21:02 - bilirkişi
BOTAŞ'ın açılımı nedir? BOTAŞ'ın açılımı nedir?
06 Şub 2017 08:27 - bilirkişi
Hilkat garibesi ne demektir? Hilkat garibesi ne demektir?
25 Haz 2016 19:44 - bilirkişi
Dingo'nun Ahırı nerededir?
07 Oca 2016 06:35 - bilirkişi
Emine’nin anlamı nedir? Emine’nin anlamı nedir?
31 Mar 2016 21:10 - bilirkişi
Gulf Stream ne demektir? Gulf Stream ne demektir?
26 Nis 2016 22:17 - bilirkişi
Adisyon ne demektir?
09 Şub 2016 10:30 - bilirkişi
Manisa Kırkağaç'ta 1653 yıllık olan zeytin ağacı Anıt ağaç ne demektir?
21 Mar 2016 23:12 - bilirkişi